# Energieverbruik berekenen: meterstanden, gemiddelden en omrekenen > Je energieverbruik berekenen met je jaarafrekening, je meterstanden of de P1-poort. Met het gemiddelde van 1.040 m3 gas en 2.430 kWh, en hoe je uitrekent wat een apparaat kost. ## Waar je je gas- en stroomverbruik afleest, hoe je het omrekent en hoe je jezelf met het gemiddelde vergelijkt. Je energieverbruik kennen is de basis onder elke besparing en onder elke vergelijking. Zonder die getallen weet je niet of een aanbieding goedkoop is, en niet of een maatregel zich terugverdient. Hieronder staat waar je je verbruik vandaan haalt, hoe je het omrekent en hoe je jezelf vergelijkt met het gemiddelde. ## Waar je je verbruik afleest Er zijn drie plekken, en ze worden steeds nauwkeuriger. **Je jaarafrekening.** Dit is de betrouwbaarste bron. Daarop staat precies hoeveel kubieke meter gas en hoeveel kilowattuur stroom je in een heel jaar hebt verbruikt, gecorrigeerd naar de werkelijke meterstanden. Heb je er twee of drie bewaard, dan zie je meteen of je verbruik stijgt of daalt. Wat er verder op die afrekening staat, leggen we uit bij de [jaarafrekening](https://www.energievergelijker.nl/energie-informatie/energierekening/jaarafrekening "Jaarafrekening") en de [eindafrekening](https://www.energievergelijker.nl/energie-informatie/energierekening/eindafrekening "Eindafrekening"). **Je meterstanden zelf.** Noteer op dezelfde dag van de maand de stand van je gasmeter en je stroommeter. Het verschil met de vorige keer is je verbruik over die maand. Bij een dubbele meter tel je de standen voor normaal en dal bij elkaar op. Deze methode kost niets en werkt ook zonder slimme meter. **De P1-poort van je slimme meter.** Vrijwel elke slimme meter heeft aan de onderkant een klepje met een aansluiting die P1 heet. Daar sluit je een verbruiksmanager op aan, en die leest elke paar seconden uit wat er door de meter gaat. Pas dan zie je niet alleen hoeveel je verbruikt, maar ook wanneer. Dat laatste wordt belangrijker naarmate meer mensen zonnepanelen, een warmtepomp of een dynamisch contract hebben. ## Wat een gemiddeld huishouden verbruikt Volgens Milieu Centraal verbruikt een Nederlands huishouden per jaar gemiddeld: - 1.040 kubieke meter gas - 2.430 kilowattuur stroom Zit je woning op een warmtenet, dan staat er geen gasverbruik op je rekening maar warmteverbruik, in gigajoule. Het gemiddelde daar ligt rond de 20 gigajoule per jaar, voor verwarming en warm water samen. Met dat gemiddelde moet je voorzichtig zijn. Het is het midden van een enorme spreiding: iemand alleen in een nieuw appartement zit er ver onder, een gezin in een oude vrijstaande woning er ver boven. Als jouw verbruik hoger uitvalt dan het gemiddelde, zegt dat op zichzelf dus niets. Vergelijk jezelf liever met vorig jaar dan met de buurman. ## Gas, stroom en warmte in dezelfde eenheid Wil je posten met elkaar vergelijken, dan moet je ze eerst gelijknamig maken. Deze twee omrekeningen heb je daarvoor nodig: - 1 kubieke meter aardgas levert ongeveer 9,8 kilowattuur aan energie, dus reken met een factor 10 - 1 gigajoule staat gelijk aan ongeveer 278 kilowattuur Het gemiddelde huishouden van hierboven komt daarmee op ruwweg 10.000 kilowattuur aan gas tegenover 2.430 kilowattuur aan stroom. Verwarming is dus veruit de grootste post, en daar zit ook de grootste besparing. ## Uitrekenen wat een apparaat kost Voor een los apparaat gebruik je deze som: **vermogen in watt × aantal uren gebruik ÷ 1.000 = verbruik in kilowattuur** Vermenigvuldig dat met je eigen kilowattuurprijs, die op je jaarafrekening staat. Neem daarbij het tarief inclusief energiebelasting en btw, want dat is wat je werkelijk betaalt. Een voorbeeld. Een droger van 2.500 watt die twee keer per week een uur draait, verbruikt 2.500 × 104 ÷ 1.000 = 260 kilowattuur per jaar. Bij een kilowattuurprijs van 30 cent is dat 78 euro. Hetzelfde sommetje werkt voor een vriezer, een aquarium of een oude serverkast op zolder. Let op het verschil tussen vermogen en verbruik. Een apparaat van 2.000 watt dat nooit aanstaat kost niets; een klokje van 3 watt dat het hele jaar door aanstaat kost 26 kilowattuur. Bij sluipverbruik gaat het om die tweede categorie. ## Waar je verbruik vandaan komt Vijf dingen bepalen het grootste deel: - **het type woning**, en vooral het buitenoppervlak: een tussenwoning verliest via twee gevels warmte, een vrijstaand huis via vier - **de isolatie**, van dak, muren, vloer en glas - **de verwarming**: een oude cv-ketel verbruikt meer dan een hoogrendementsketel, en verwarmen met elektrische kachels kost voor dezelfde warmte ongeveer twee keer zoveel als een cv-ketel - **het aantal bewoners**, dat vooral op je stroomverbruik en je warmwatergebruik doorwerkt - **je eigen gedrag**: stooktemperatuur, doucheduur en wanneer je apparaten aanzet De eerste drie zijn investeringen, de laatste twee niet. Dat is meteen de volgorde waarin je erover zou moeten nadenken: begin bij wat niets kost. ## Het verbruik in Nederland daalt al vijftien jaar Het gemiddelde energieverbruik per woning ging van ruim 75 gigajoule in 2010 naar ongeveer 44 gigajoule in 2024. Het gasverbruik daalde in die periode met 36 procent, vooral door betere isolatie en zuinigere ketels. Ook het stroomverbruik daalde, ondanks dat we meer apparaten hebben, doordat die apparaten zuiniger werden en doordat steeds meer huishoudens zelf opwekken. Dat betekent iets voor je eigen cijfers: een verbruik dat vijf jaar geleden normaal was, is dat nu niet meer. Vergelijk dus niet met een oud gemiddelde. ## Van inzicht naar lagere kosten Heb je je verbruik scherp, dan zijn er drie routes, in deze volgorde. Verbruik verlagen levert het meeste op, want een kilowattuur die je niet gebruikt kost niets en is ook niet belast. Wat daarvoor het meeste effect heeft, staat bij [energie besparen](https://www.energievergelijker.nl/energie-informatie/energie-besparen "Energie besparen"), en hoe je woning ervoor staat lees je bij het [energielabel](https://www.energievergelijker.nl/energie-informatie/energie-besparen/energielabel "Energielabel"). Zelf opwekken verlaagt wat je moet inkopen. Wat daarbij komt kijken staat bij [zelf energie opwekken](https://www.energievergelijker.nl/energie-informatie/energie-besparen/zelf-energie-opwekken "Zelf energie opwekken") en in het overzicht van [duurzame energie](https://www.energievergelijker.nl/energie-informatie/duurzame-energie "Duurzame energie"). En met je verbruikscijfers in de hand kun je pas echt vergelijken, want een aanbieding die goed uitpakt bij 4.000 kilowattuur kan bij 1.500 kilowattuur juist duurder zijn. Vul daarom je werkelijke verbruik in en niet een standaardprofiel. Verbruikscijfers en trends op deze pagina komen van Milieu Centraal en het CBS.