# Energieonderzoek in Nederland en de wereld | Nieuwe energiebronnen > Welk onderzoek naar duurzame en alternatieve energie loopt er in Nederland en daarbuiten? Van perovskiet-zonnecellen en natriumbatterijen tot waterstof en kernfusie. ## Wat er nu in de laboratoria gebeurt, en wanneer je daar op je eigen energierekening iets van merkt. **Wat vandaag in een laboratorium staat, bepaalt over tien of twintig jaar je energierekening. Op deze pagina volgen we het onderzoek naar duurzame en alternatieve energie, in Nederland en in de rest van de wereld.** ## Wie in Nederland energieonderzoek doet Het Nederlandse energieonderzoek zit verspreid over een handvol instellingen. [TNO](https://www.tno.nl/nl/duurzaam/ "TNO duurzame energie") is de grootste; het voormalige Energieonderzoek Centrum Nederland (ECN) ging daar in 2018 in op, waardoor het toegepaste energieonderzoek onder één dak kwam. TNO werkt aan zonnetechnologie, wind op zee, warmtenetten en de elektrificatie van de industrie. Fundamenteel onderzoek loopt vooral via [DIFFER](https://www.differ.nl/ "DIFFER") in Eindhoven, het Nederlandse instituut voor fundamenteel energieonderzoek. Daar gaat het om kernfusie en om zonnebrandstoffen: zonlicht omzetten in een brandstof die je kunt opslaan en vervoeren. Daarnaast doen de TU Delft, de TU Eindhoven, de Universiteit Twente en Wageningen University elk hun eigen onderzoek, van zonnecellen en batterijen tot windturbines en biobrandstoffen. Wil je weten hoeveel geld er in Nederland omgaat in energieonderzoek, dan houdt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland dat bij in de [Monitor Energieonderzoek](https://www.rvo.nl/onderwerpen/beleid-duurzame-energie/monitor-energieonderzoek "Monitor Energieonderzoek"). ## Zonne-energie: van silicium naar perovskiet De zonnepanelen die je vandaag koopt zijn van silicium en halen ongeveer 20 tot 23 procent rendement. Dat materiaal nadert zijn natuurkundige grens, dus het onderzoek richt zich op een tweede laag erbovenop. Die laag is perovskiet, een kristal dat een ander deel van het zonlicht opvangt dan silicium. In laboratoriumopstellingen halen zulke tandemcellen ruim boven de 30 procent. Het struikelblok is niet het rendement maar de levensduur: perovskiet is gevoelig voor vocht en warmte, en een paneel op je dak moet vijfentwintig jaar mee. Daar draait het onderzoek nu om, ook bij TNO en de TU Delft. ## Wind: verder de zee op Windmolens op land stuiten in Nederland op ruimtegebrek, dus verschuift de aandacht naar de Noordzee. Turbines worden groter, de parken liggen verder van de kust en het onderzoek gaat over wat daarbij komt kijken: funderingen in dieper water, kabels die de stroom aan land brengen, en drijvende turbines voor plekken waar de zeebodem te diep is om op te bouwen. Een tweede vraag is wat je doet met stroom die op zee wordt opgewekt op een moment dat niemand hem nodig heeft. Een van de routes is om er op zee meteen waterstof van te maken en die door een leiding naar land te brengen. ## Opslag: verder kijken dan lithium Zon en wind leveren niet wanneer jij het wilt, dus opslag bepaalt hoe ver je met beide komt. De lithium-ionbatterij domineert, maar lithium en kobalt zijn schaars en de winning ervan ligt onder vuur. Natrium-ionbatterijen gebruiken natrium in plaats van lithium, wat ruim voorhanden is. Ze slaan minder energie op per kilo, en dat maakt ze minder geschikt voor auto's maar prima voor opslag die stil op één plek staat. In China draaien de eerste fabrieken. Daarnaast wordt gewerkt aan vastestofbatterijen, waarbij de vloeibare elektrolyt wordt vervangen door een vaste, wat de brandveiligheid en de levensduur ten goede komt. Voor thuis is dit geen theorie meer: lees wat een [thuisbatterij](https://www.energievergelijker.nl/zonnepanelen/thuisbatterij "Thuisbatterij") nu al kan. ## Waterstof en de industrie Groene waterstof wordt gemaakt door water te splitsen met stroom uit zon of wind. De techniek werkt, maar is duurder dan waterstof uit aardgas. Het onderzoek gaat daarom over de elektrolyser zelf: goedkopere materialen, langere levensduur en installaties die groot genoeg zijn om een fabriek te bedienen. Waterstof is vooral bedoeld voor processen waar elektriciteit niet volstaat, zoals staal, kunstmest en de chemie. Voor het verwarmen van woningen is het in de meeste studies geen voor de hand liggende route, omdat een warmtepomp per eenheid stroom veel meer warmte oplevert. ## Kernfusie: de stand van zaken Kernfusie voegt lichte atoomkernen samen in plaats van zware kernen te splijten. Het levert geen langlevend radioactief afval op en de brandstof is in overvloed aanwezig. De moeilijkheid is dat er meer energie uit moet komen dan erin gaat, en dan langdurig en stabiel. Het grootste project is ITER in Cadarache in Zuid-Frankrijk, waar vijfendertig landen aan meebetalen. Volgens de planning die de organisatie in 2024 vaststelde, maakt ITER in 2034 zijn eerste plasma en begint het pas in 2039 met de brandstofcombinatie deuterium en tritium waar het echt om draait. Een fusiecentrale die stroom aan het net levert komt daarna, en niemand noemt daarvoor een hard jaartal. Naast ITER werkt een groeiende groep particuliere bedrijven aan kleinere reactoren met andere technieken. Dat gaat sneller dan een internationaal project, maar geen van die bedrijven heeft tot nu toe aangetoond dat het langdurig meer energie oplevert dan het verbruikt. ## Energie uit water Nederland heeft weinig hoogteverschil, dus klassieke waterkracht speelt hier nauwelijks een rol. Twee andere routes zijn wel typisch Nederlands. Bij blauwe energie wek je stroom op waar zoet en zout water samenkomen, met membranen die het verschil in zoutgehalte omzetten in elektriciteit. Op de Afsluitdijk staat daarvoor een proefinstallatie. En bij [getijdenenergie](https://www.energievergelijker.nl/energie-informatie/duurzame-energie/getijdenenergie "Getijdenenergie") gebruik je de beweging van eb en vloed, wat aantrekkelijk is omdat getijden voorspelbaar zijn, anders dan zon en wind. ## Wat je er nu al van merkt Het meeste onderzoek op deze pagina bereikt je woning voorlopig niet. Wat wel al speelt, staat beschreven bij de [bronnen van duurzame energie](https://www.energievergelijker.nl/energie-informatie/duurzame-energie "Duurzame energie") en in ons eigen onderzoek naar wat huishoudens daadwerkelijk kiezen. Hoe we dat onderzoek doen, lees je bij [Zo doen wij onderzoek](https://www.energievergelijker.nl/onderzoek "Zo doen wij onderzoek").