# Afnemer van elektriciteit en gas

> Een afnemer neemt elektriciteit of gas af. Lees hoe de Energiewet afnemer, aangeslotene en leverancier onderscheidt en welke bescherming je als huishouden hebt.

**Een afnemer is degene die elektriciteit of gas afneemt en gebruikt. De Energiewet onderscheidt verschillende soorten eindafnemers, waaronder huishoudelijke en zakelijke afnemers.**

## Afnemer, aangeslotene en leverancier

In de [Energiewet](https://www.energievergelijker.nl/energie-informatie/verklarende-woordenlijst/e/energiewet "Energiewet") zijn dit drie verschillende rollen, ook al vallen ze in een gewone woonsituatie vaak samen bij dezelfde persoon.

- **Afnemer**: degene die de energie afneemt en gebruikt.
- **Aangeslotene**: degene die beschikt over de [aansluiting](https://www.energievergelijker.nl/energie-informatie/verklarende-woordenlijst/a/aansluiting "Aansluiting") op het elektriciteits- of gassysteem.
- **Leverancier**: het bedrijf dat de elektriciteit of het gas verkoopt.

Huur je een woning, dan ben je meestal zelf de afnemer, maar staat de aansluiting in sommige situaties op naam van de verhuurder of de vereniging van eigenaren. Dat is bijvoorbeeld zo bij blokverwarming, waarbij een heel gebouw via een gezamenlijke aansluiting wordt verwarmd.

## Klein- of grootverbruiker

Als afnemer van energie val je in een van twee categorieën: [kleinverbruikers](https://www.energievergelijker.nl/energie-informatie/verklarende-woordenlijst/k/kleinverbruiker "Kleinverbruiker") of [grootverbruikers](https://www.energievergelijker.nl/energie-informatie/verklarende-woordenlijst/g/grootverbruik "Grootverbruik"). Kleinverbruikers zijn doorgaans huishoudens en kleine bedrijven; grotere bedrijven en instellingen vallen meestal in de tweede categorie. Het onderscheid bepaalt welke regels, tarieven en marktprocessen op je van toepassing zijn.

## Waar ligt de grens?

Bepalend is niet je verbruik, maar de doorlaatwaarde van je aansluiting. Een kleine aansluiting loopt tot en met 3 x 80 ampère voor elektriciteit of 40 m³(n) per uur voor gas. De meeste woningen zitten daar ruim onder, met bijvoorbeeld 1 x 35 of 3 x 25 ampère.

Ook de manier waarop je verbruik wordt vastgesteld hangt van die grens af. Kleinverbruikers krijgen een standaard kleinverbruikmeter van de netbeheerder; bij grote aansluitingen hoort een aparte meetinrichting die door een erkend meetbedrijf wordt verzorgd.

## Leveren aan huishoudens mag niet zomaar

Wie elektriciteit of gas wil leveren aan huishoudelijke afnemers, heeft daarvoor een vergunning nodig. De toezichthouder toetst onder meer of het bedrijf financieel en organisatorisch in staat is om betrouwbaar te leveren. Valt een vergunninghouder toch weg, dan is wettelijk geregeld dat de levering aan kleinverbruikers wordt overgenomen, zodat je niet zonder stroom of gas komt te zitten.

## Bescherming van huishoudelijke afnemers

Als kleinverbruiker ben je in Nederland extra beschermd. Zo mag je energieleverancier je niet zomaar afsluiten als je een rekening niet betaalt. De leverancier moet je eerst minimaal drie keer een herinnering sturen, met tussen elke herinnering minimaal veertien dagen om alsnog te betalen. Ook moet de leverancier proberen contact met je op te nemen om een betalingsregeling af te spreken en je wijzen op de mogelijkheden voor schuldhulpverlening.

Kom je een betalingsregeling na, heb je schuldhulp aangevraagd of levert afsluiting ernstige gezondheidsrisico's op, dan mag je niet worden afgesloten. Daarnaast moeten leveranciers duidelijke informatie geven over tarieven, voorwaarden en contractduur. De [Autoriteit Consument & Markt](https://www.energievergelijker.nl/energie-informatie/verklarende-woordenlijst/a/acm "ACM") houdt toezicht op zowel de leveranciers als de netbeheerders. (stand: september 2026)

## Wie is waarvoor je aanspreekpunt?

| Onderwerp | Aanspreekpunt |
| --- | --- |
| Tarieven, contract, facturen en overstappen | Je energieleverancier |
| Aansluiting, meter, storingen en verzwaren | Je regionale [netbeheerder](https://www.energievergelijker.nl/energie-informatie/verklarende-woordenlijst/n/netbeheerders "Netbeheerders") |
| Klachten over de energiemarkt | De ACM |

Je kunt zelf niet kiezen wie je netbeheerder is: die is gekoppeld aan het adres waar je woont.

*Bronnen: Rijksoverheid (Energiewet), ACM, Netbeheer Nederland. Geraadpleegd september 2026.*