Eigen kabinetsbeleid remt, geopolitiek jaagt aan: Nederlanders willen regie over hun energie
Zwolle, 12 juni 2026 — Twee onderzoeken in twee maanden tijd laten een opvallende tegenstelling zien. In maart 2026 zorgde de afschaffing van de salderingsregeling ervoor dat bijna zes op de tien Nederlanders minder bereid waren om in duurzame oplossingen te investeren. In mei keerde het beeld: onder invloed van geopolitieke onrust geeft ruim een derde (38,8%) nu aan juist wél te willen investeren in zonnepanelen of een thuisbatterij, om minder afhankelijk te zijn van buitenlandse energie. Verschillende drijfveren, hetzelfde signaal — Nederlanders willen meer grip op hun eigen energievoorziening. Dat blijkt uit onderzoek van Multiscope in opdracht van Energievergelijker.nl onder circa 1.000 Nederlanders.
Geopolitieke onrust als nieuwe drijfveer voor energieonafhankelijkheid
De internationale spanningen en de daarmee samenhangende stijging van de energieprijzen hebben het bewustzijn over energieafhankelijkheid in Nederland duidelijk aangewakkerd. Uit het onderzoek van mei 2026 blijkt dat 52,2% van de Nederlanders er niet op vertrouwt dat de overheid hun energiezekerheid kan garanderen. Die onzekerheid vertaalt zich in een concrete investeringswens: 38,8% geeft aan bereid te zijn om in zonnepanelen of een thuisbatterij te investeren, niet om te profiteren van een subsidieregeling, maar simpelweg om minder kwetsbaar te zijn.
Ook geeft 37,5% van de Nederlanders aan dat zij een thuisbatterij zouden aanschaffen als de investering binnen tien jaar is terugverdiend. De financiële drempel blijft dus een rol spelen, maar de motivatie is verschoven: van rendement naar zekerheid.
Onderzoek in maart liet een ander beeld zien
In maart 2026 voerde Energievergelijker.nl een vergelijkbaar onderzoek uit, maar toen stond de afschaffing van de salderingsregeling centraal. De uitkomsten lieten een opvallend andere stemming zien. 59,9% van de Nederlanders gaf aan minder bereid te zijn om in de toekomst te investeren in duurzame oplossingen, als direct gevolg van het wegvallen van de salderingsregeling.
Tegelijkertijd zei 66,3% dat zonnepanelen door de maatregel financieel niet meer aantrekkelijk zijn voor huishoudens. De twee onderzoeken laten daarmee zien dat de investeringsbereidheid sterk afhangt van de context: geopolitieke onrust zet mensen aan tot actie, terwijl onzeker beleid ze juist doet afhaken.
Bereidheid groeit, vertrouwen daalt
De combinatie van beide onderzoeken schetst een opmerkelijke paradox. Burgers raken steeds meer overtuigd van de noodzaak om zelf energie op te wekken en op te slaan, maar het vertrouwen in de overheid als betrouwbare partner in die transitie is juist gedaald. Ruim 71% zei in het onderzoek van maart minder vertrouwen te hebben in het energiebeleid van de overheid. In mei gaf meer dan de helft aan er niet op te vertrouwen dat de overheid energiezekerheid kan garanderen. De investeringsbereidheid groeit dus vanuit eigenbelang en onzekerheid, niet vanuit vertrouwen in een helder langetermijnbeleid.
"De twee onderzoeken laten een opvallend patroon zien. In maart remde het eigen kabinetsbeleid de investeringsbereidheid af; in mei zet de geopolitieke onrust mensen juist aan tot actie. Verschillende drijfveren, maar hetzelfde signaal: Nederlanders willen de regie over hun eigen energie," zegt René Arbeider, eigenaar van Energievergelijker.nl.
Terugverdientijd blijft doorslaggevend
De data laten zien dat de bereidheid onder Nederlanders om te investeren in eigen energieopwekking aanwezig is en onder druk van de geopolitieke situatie zelfs groeit. De terugverdientijd is daarbij voor veel huishoudens nog steeds de bepalende factor: 37,5% wil investeren in een thuisbatterij als die zich binnen tien jaar terugverdient. Voorspelbaarheid in regelgeving kan volgens de onderzoekers bepalend zijn voor de vraag of die bereidheid zich ook in daadwerkelijke investeringen vertaalt.