Energieprijzen en de energierekening

Je energierekening bestaat uit drie delen: wat je aan je leverancier betaalt voor de energie zelf, wat je aan je netbeheerder betaalt voor het transport, en wat de overheid heft aan belasting. Alleen op het eerste deel heb je invloed.

De drie delen van je rekening

• Leveringskosten. De prijs voor de stroom en het gas zelf: een vast bedrag per maand plus een tarief per kWh en per m³. Dit verschilt per leverancier, dus hier zit je besparing.
• Netbeheerkosten. Het transport, het beheer van je aansluiting en de huur van je meter, met daarin het capaciteitstarief. De ACM stelt deze tarieven vast en ze horen bij je adres. Kiezen kan niet.
• Energiebelasting en btw. Landelijk gelijk. Tegenover de energiebelasting staat een vaste vermindering per aansluiting.

Voorschot en afrekening

Je betaalt maandelijks een termijnbedrag, een voorschot op je werkelijke verbruik. Eens per jaar volgt de jaarafrekening, waarop het verschil wordt verrekend. Stap je over of verhuis je, dan krijg je in plaats daarvan een eindafrekening, die binnen zes weken bij je moet zijn.

Welk contract je hebt, bepaalt je prijs

Vast contract. Je legt de leveringsprijs vast voor de looptijd, meestal een tot drie jaar. Je weet waar je aan toe bent, maar profiteert niet van tussentijdse dalingen. Stap je er voortijdig uit, dan kan een opzegvergoeding gelden.

Variabel contract. Je tarief kan tussentijds veranderen. Veel leveranciers passen het twee keer per jaar aan, op 1 januari en 1 juli, maar dat is een gewoonte en geen regel. Je leverancier moet een wijziging minstens een maand van tevoren melden, en je kunt een variabel contract altijd kosteloos opzeggen.

Dynamisch contract. Je stroomprijs beweegt per uur mee met de markt en je gasprijs per dag. Interessant als je je verbruik kunt verschuiven, maar de prijs is onvoorspelbaar.

Welke vorm bij je past, lees je bij vast of variabel.

Wat je zelf kunt doen

Twee derde van je rekening ligt vast: de netbeheerkosten en de belasting zijn voor iedereen in jouw regio gelijk. De ruimte zit in je leveringstarief en in je verbruik. Met je jaarafrekening bij de hand kun je energie vergelijken op basis van je eigen cijfers.

Bronnen: Autoriteit Consument & Markt, Belastingdienst en Rijksoverheid. Geraadpleegd september 2026.