Nu overstappen van energiecontract of wachten?

Heb je een variabel contract, of loopt je vaste contract binnen twee maanden af? Dan kun je overwegen om nu over te stappen. Heb je een vast contract dat langer doorloopt? Dan is wachten tot je einddatum meestal voordeliger.

De tarieven voor nieuwe vaste gascontracten in onze vergelijker stegen in oktober met ruim 10 procent, en op de gasmarkt wordt gas voor de komende wintermaanden verhandeld rond hetzelfde hoge niveau als nu. Wie wacht, rekent dus op een prijsdaling waar de markt op dit moment niet van uitgaat. Per contractvorm betekent dat:

• Variabel contract: vergelijk je huidige tarief met wat er nu wordt aangeboden. Je kunt elke maand opzeggen zonder opzegvergoeding, en veel leveranciers passen hun variabele tarief per 1 januari 2027 opnieuw aan.

• Dynamisch contract: je tarief volgt de markt per uur of per dag. De komende maanden verbruik je het meeste gas. Wil je zekerheid over je rekening deze winter, dan kun je overwegen over te stappen op een vast contract.

• Vast contract dat binnen twee maanden afloopt: je kunt nu al een nieuw contract afsluiten dat ingaat op je einddatum. Zo betaal je geen opzegvergoeding.

• Vast contract dat langer doorloopt: wachten tot de einddatum in zicht komt is meestal voordeliger. Je huidige tarief ligt vaak lager dan wat je vandaag afsluit, en tussentijds opzeggen kan een opzegvergoeding kosten. Hoe lang vóór je einddatum je al een nieuw contract kunt afsluiten, verschilt per leverancier. Dat zie je in het kijkvenster per leverancier.

Het middelste gastarief (de mediaan) van een 1-jarig vast contract in onze vergelijker ging tussen 30 september en 28 oktober van € 1,71 naar € 1,90 per m³, het stroomtarief van € 0,317 naar € 0,340 per kWh. Volgens de Energiemonitor van de ACM van 16 oktober 2026 hebben ongeveer 3,7 miljoen huishoudens een variabel of dynamisch contract. Zij merken de hogere prijzen nu al in hun maandbedrag. Wie een vast contract heeft, merkt het zodra dat contract afloopt.

De actuele tarieven per leverancier vind je op de pagina's gasprijzen en stroomprijzen.

Wat er deze winter verandert

Volgens de ACM passen leveranciers de tarieven van variabele contracten traditioneel op twee vaste momenten aan: 1 januari en 1 juli. Een deel van de leveranciers wijzigt inmiddels vaker, bijvoorbeeld per kwartaal. Het eerstvolgende grote wijzigingsmoment is 1 januari 2027. Je leverancier moet je vooraf over een wijziging informeren. Krijg je bericht dat je tarief omhooggaat, vergelijk dan meteen. Een variabel contract loopt meestal voor onbepaalde tijd en kun je elke maand kosteloos opzeggen, met een opzegtermijn van maximaal dertig dagen. Een aangekondigde verhoging hoef je dus niet af te wachten. Heb je een vast contract, dan staat je tarief tot de einddatum vast.

De inkoopprijs van gas is de afgelopen maanden sterk opgelopen. Begin augustus lag de prijs op de groothandelsmarkt nog rond de 58 euro per MWh. Half oktober meldde de ACM 86 euro per MWh, de hoogste stand sinds december 2022, en op 28 oktober ging de prijs kort over de 100 euro. De oorlog in Iran beperkt de aanvoer van vloeibaar aardgas (LNG) uit het Midden-Oosten en de Europese gasvoorraden zijn kleiner dan in andere jaren. Omdat een groot deel van onze stroom met gas wordt opgewekt, werkt een hogere gasprijs ook door in het stroomtarief. Hoe snel leveranciers dat doorberekenen, verschilt per leverancier.

Loopt je vaste contract binnenkort af? Je huidige leverancier stuurt je normaal gesproken een aanbod voor een nieuw contract en laat weten welk variabel tarief je krijgt als je niets doet. Wie op dat moment niet zelf vergelijkt, kan een minder gunstig tarief betalen dan bij andere leveranciers op dat moment beschikbaar is.

Er is nog steeds ruime keuze. In onze vergelijker staan meer dan twintig leveranciers naast elkaar, met vaste contracten van een tot drie jaar en met variabele en dynamische contracten.

Prijsontwikkeling in 2026

Begin dit jaar betaalde je voor een nieuw 1-jarig vast contract nog rond € 1,17 per m³ gas en € 0,23 per kWh stroom. In het voorjaar liepen de tarieven op na het uitbreken van de oorlog in Iran, in de zomer zakten ze iets terug en sinds augustus stijgen ze weer.

De grafiek hieronder toont per contractvorm het middelste tarief van alle leveranciers in onze vergelijker, inclusief energiebelasting en btw. Bij variabele contracten zijn er maar enkele aanbieders, waardoor die lijn sneller verspringt. Onder de grafiek staan de cijfers als tabel.

Begin oktober zakten de tarieven nog iets, daarna liepen ze week na week op. Het goedkoopste 1-jarige vaste contract in onze vergelijker heeft vandaag (15 november 2026) een gastarief van € 1,7109 per m³ en een stroomtarief van € 0,3123 per kWh.

De ACM ziet in haar Energiemonitor van oktober hetzelfde beeld: aangeboden vaste gascontracten werden in een maand bijna 5 procent duurder, contracten voor stroom 5 tot 8 procent, afhankelijk van de looptijd.

De markt blijft bewegen

Of het huidige prijsniveau standhoudt, verder stijgt of na de winter weer daalt, is niet met zekerheid te zeggen. Dat hangt vooral af van het weer, de aanvoer van LNG uit het Midden-Oosten en hoe snel de gasvoorraden deze winter leeglopen. Wat die factoren nu doen, lees je bij de verwachting voor de gasprijs.

Voor wie prijszekerheid belangrijk vindt, kan een vast contract op dit moment aantrekkelijk zijn: je legt je tarief vast voor de rest van de winter en daarna. Voor wie flexibiliteit wil houden of rekent op een daling na de winter, kan een variabel of dynamisch contract beter passen. De keuze hangt af van wat je zelf belangrijker vindt: zekerheid over je tarief nu, of de kans op een lager tarief later.

Zo pak je het aan per contract

Je hebt een variabel contract. Kijk eerst wat je nu betaalt en of je leverancier al een wijziging per 1 januari heeft aangekondigd. Dat lees je in de brief of e-mail van je leverancier of in je online klantomgeving. Vergelijk vervolgens je huidige tarief met de aanbiedingen van andere leveranciers in onze energievergelijker. Een enkele leverancier biedt een variabel tarief aan met een vaste looptijd, dus controleer wel even de voorwaarden van je contract.

Je vaste contract loopt binnenkort af. Vergelijk ongeveer zes weken voor je einddatum. Veel leveranciers laten je al eerder een nieuw contract afsluiten dat pas ingaat als je huidige contract afloopt. Hoe ver vooruit dat kan, verschilt per leverancier en staat bij boetevrij overstappen. Onderneem je niets, dan loopt je levering gewoon door: je contract gaat over in een contract voor onbepaalde tijd met een variabel tarief, dat je op elk moment kosteloos kunt opzeggen. Dat tarief hoeft niet ongunstig te zijn, maar zonder energie vergelijken weet je dat niet. Wil je herinnerd worden als je weer kunt overstappen? Meld je aan voor de Bespaarwekker.

Je hebt een lopend vast contract. Zeker nu de tarieven voor nieuwe contracten oplopen, zit je met een ouder vast contract vaak gunstiger dan wat je vandaag kunt afsluiten. Wil je toch eerder weg, reken dan eerst de opzegvergoeding uit. Die is geen vast bedrag: je leverancier rekent het verschil tussen jouw tarief en het tarief dat hij nu vraagt voor een contract met dezelfde resterende looptijd, over je resterende verbruik. Vraagt je leverancier nu hetzelfde of meer dan jij betaalt, dan betaal je niets. Weeg het verwachte voordeel van overstappen af tegen die vergoeding en tegen het eventuele verlies van een welkomstkorting; of je die kwijtraakt, hangt af van de actievoorwaarden.

Kijk bij het vergelijken ook naar de vaste leveringskosten, de looptijd en de voorwaarden bij tussentijdse opzegging. Heb je zonnepanelen? Let dan extra op de terugleverkosten en de terugleververgoeding. Die wegen vanaf 1 januari 2027 zwaarder, want dan stopt de salderingsregeling en kun je je teruggeleverde stroom niet meer wegstrepen tegen je verbruik.