Veelgestelde vragen over energie
Op deze pagina staan de vragen die we het vaakst krijgen over energie: over je rekening, je contract, overstappen, je meter en duurzame stroom. Elk antwoord is kort gehouden. Wil je het hele verhaal, dan staat achter elk antwoord een link naar de pagina waar we het onderwerp uitwerken, met de actuele bedragen en regels erbij.
De antwoorden zijn geschreven door onze eigen redactie en gecontroleerd aan de bron: de Autoriteit Consument & Markt, de Belastingdienst, de Rijksoverheid en de netbeheerders. Verandert er iets in de wet of in de tarieven, dan passen we ze aan.
Staat je vraag er niet bij? Dan helpt de vergelijker je verder met je eigen cijfers, of kijk in de energie-informatie.
Waaruit bestaat mijn energierekening?
Uit drie delen: het leveringstarief dat je aan je energieleverancier betaalt voor de stroom en het gas zelf, de netbeheerkosten voor het transport en je aansluiting, en de energiebelasting met btw. Alleen het eerste deel verschilt per leverancier, dus daar zit je besparing. Zo is je energierekening opgebouwd.
Wat zijn netbeheerkosten?
Het bedrag dat je betaalt voor het transport van stroom en gas, het beheer van je aansluiting en de huur van je meter. Op de nota staan ze als capaciteitstarief, vastrecht transport en meettarief. Je energieleverancier int ze en draagt ze af aan de netbeheerder. Bekijk de opbouw van de netbeheernota.
Wat zijn transportkosten?
De kosten voor het vervoeren van stroom en gas over het net. Iedereen met een aansluiting betaalt ze, want alle leveranciers gebruiken hetzelfde net, en de ACM stelt de bedragen per netbeheerder vast. Shoppen heeft dus geen zin. Lees waaruit transportkosten bestaan.
Wat is het capaciteitstarief?
Een vast bedrag per jaar dat hoort bij de grootte van je aansluiting, niet bij je verbruik. Voor stroom bepaalt de doorlaatwaarde in ampères de categorie; bij gas kijkt je netbeheerder naar je standaardjaarverbruik. Minder verbruiken verlaagt dit bedrag dus niet. Zo werkt het capaciteitstarief.
Wat zijn vaste leveringskosten?
Een vast bedrag per maand of jaar voor de dienstverlening van je leverancier, vroeger vastrecht genoemd. Je betaalt het per aansluiting, dus bij stroom én gas staat het twee keer op je rekening. Leveranciers bepalen de hoogte zelf, dus het loont om erop te letten bij het vergelijken. Meer over de leveringstarieven.
Welke belasting betaal ik over energie?
Energiebelasting per kWh en per kubieke meter, plus 21% btw over alle onderdelen van je rekening. Daar gaat een vaste vermindering per aansluiting vanaf. De bedragen liggen per kalenderjaar vast en zijn bij elke leverancier gelijk. Bekijk de tarieven en de vermindering.
Wat zijn variabele kwartaaltarieven?
Variabele tarieven die je leverancier elk kwartaal opnieuw vaststelt. Een wettelijk maximum aan het aantal wijzigingen is er niet: de ene leverancier past maandelijks aan, de andere per kwartaal of per halfjaar. Een wijziging moet wel minstens een maand van tevoren worden gemeld, en opzeggen mag altijd kosteloos. Vast of variabel vergeleken.
Wat is een EAN-code en waar vind ik hem?
Een uniek nummer van achttien cijfers dat bij je aansluiting hoort, niet bij jou als klant. Je vindt hem op je jaarafrekening, in de app of het portaal van je leverancier, en bij je netbeheerder. Nodig heb je hem vooral bij een verhuizing of een nieuwe aansluiting. Meer over de EAN-code.
Wat is het verschil tussen enkeltarief en dubbeltarief?
Bij enkeltarief betaal je het hele etmaal dezelfde prijs per kWh. Bij dubbeltarief geldt overdag het normaaltarief en in de avond, de nacht en het weekend het daltarief. Het verschil zit alleen in je leveringstarief; de netbeheerkosten en de belasting blijven gelijk. Meer over enkel- en dubbeltarief.
Kan ik switchen tussen enkeltarief en dubbeltarief?
Ja, je geeft het door aan je energieleverancier, die het meldt bij je netbeheerder. Met een slimme meter hoeft er niets in je meterkast te veranderen, want die houdt beide standen al bij. Heb je nog een analoge meter met één telwerk, dan is eerst een meterwissel nodig. Zo regel je de omzetting.
Wanneer geldt het dal- en normaaltarief?
In het grootste deel van Nederland van 23:00 tot 7:00 uur, in Noord-Brabant en Limburg al vanaf 21:00 uur. Het hele weekend en een aantal feestdagen vallen ook onder het daltarief. Je netbeheerder stelt de tijden vast voor jouw adres. Bekijk de daluren en feestdagen.
Kies ik een enkele of een dubbele meter?
Dat hangt af van wanneer je stroom gebruikt. Verbruik je veel in de avond, de nacht of het weekend, bijvoorbeeld door een elektrische auto of een warmtepomp, dan kan dubbeltarief gunstig zijn. Is je verbruik gelijkmatig over de dag verdeeld, dan pakt enkeltarief meestal beter uit. Lees wanneer dubbeltarief loont.
Wat is een termijnbedrag?
Het maandbedrag dat je vooruitbetaalt aan je energieleverancier, als voorschot op je werkelijke verbruik. Bij de jaarafrekening wordt het verrekend: je betaalt bij of je krijgt terug. Zo komt je termijnbedrag tot stand.
Hoe pas ik mijn termijnbedrag aan?
Bij de meeste leveranciers doe je dat zelf in de app of je online account. Verhogen mag altijd; bij verlagen kan je leverancier weigeren als je verbruik het bedrag niet rechtvaardigt. Lees wanneer aanpassen verstandig is.
Krijg ik bij een overstap een indicatie van mijn termijnbedrag?
Ja, tijdens het aanmelden zie je een indicatie op basis van het verbruik dat je opgeeft. Je nieuwe leverancier bevestigt het definitieve bedrag daarna in de welkomstmail of in je account. Meer over je termijnbedrag bij een overstap.
Wanneer krijg ik mijn jaarafrekening?
Minstens één keer per jaar, meestal een jaar na de start van je contract of na je vorige afrekening. De ACM hanteert zes weken na het einde van de periode als norm. Zo controleer je je jaarafrekening.
Wat als de meterstanden op mijn jaarafrekening afwijken?
Kijk eerst of er een schatting is gebruikt, of de telwerken van dal en normaal zijn verwisseld, en of een meterwissel goed is verwerkt. Meld het verschil schriftelijk met een foto van je meter; je leverancier corrigeert de rekening dan alsnog. Lees wat je doet bij afwijkende standen.
Wat is een verbruiks- en kostenoverzicht?
Een tussentijds overzicht van je verbruik en de kosten daarvan, afgekort tot VKO. Het is geen factuur, maar wel een goed moment om te checken of je termijnbedrag nog klopt. Meer over het verbruiks- en kostenoverzicht.
Wie is de eigenaar van mijn meter?
Je netbeheerder, niet je energieleverancier. Je huurt de meter en betaalt daarvoor het meettarief, dat via je energienota loopt. Voor een storing, een defecte meter of een aanpassing aan je aansluiting ben je dus bij de netbeheerder. Meer over de eigenaar van je meter.
Wie leest mijn meterstanden af?
Bij een slimme meter gebeurt dat automatisch: je netbeheerder leest de standen op afstand uit en levert ze aan je leverancier. Er komt dus niemand meer langs. Heb je een meter die niet op afstand wordt uitgelezen, dan geef je de standen zelf door. Zo werkt het aflezen en doorgeven.
Hoe lang duurt een overstap naar een andere leverancier?
Meestal vier tot zes weken. Dat komt door twee vaste regels: veertien dagen wettelijke bedenktijd voor je nieuwe contract en een opzegtermijn van maximaal een maand bij je huidige leverancier. Zonder stroom of gas kom je nooit te zitten; de levering sluit op elkaar aan. Waar je op let bij een overstap.
Wat is een opzegvergoeding?
Een bedrag dat je leverancier mag rekenen als je een contract voor bepaalde tijd eerder opzegt. Sinds de Energiewet van 1 januari 2026 is dat geen vast boetebedrag meer, maar het werkelijke nadeel van je leverancier. Ligt het markttarief inmiddels hoger dan jouw tarief, dan is de vergoeding nul. Zo wordt de opzegvergoeding berekend.
Moet ik mijn energiecontract opzeggen als ik verhuis?
Meestal niet. Je contract staat op jouw naam en niet op de woning, dus je neemt het gewoon mee naar je nieuwe adres. Geef de verhuizing op tijd door en lever de meterstanden van beide adressen aan. Alles over je energie bij een verhuizing.
Wat is het verschil tussen groene en grijze stroom?
Uit je stopcontact komt altijd dezelfde mix van alles wat op dat moment op het net staat. Het verschil zit in wat je leverancier inkoopt: bij groene stroom koopt hij Garanties van Oorsprong voor jouw verbruik, het bewijs dat er ergens evenveel duurzaam is opgewekt. De prijs verschilt nauwelijks meer. Meer over groene en grijze stroom.
Is groene stroom duurder dan grijze stroom?
Nee, bij vrijwel elke leverancier kost het hetzelfde. De Garanties van Oorsprong waarmee stroom groen wordt gemaakt, kosten maar een fractie van je leveringstarief. De keuze gaat dus over herkomst en niet over prijs. Waarom het prijsverschil verdween.
Hoe weet ik of mijn stroom echt groen is?
Kijk op het stroometiket. Elke leverancier moet dat elk jaar uiterlijk op 1 mei op zijn site publiceren, met per product de herkomst van de stroom en de CO2-uitstoot per kilowattuur. Let daarbij op de herkomst van de Garanties van Oorsprong. Zo controleer je het stroometiket.
Wat moet ik doen bij een gas- of stroomstoring?
Bel het Nationaal Storingsnummer 0800 9009. Dat is gratis, 24 uur per dag bereikbaar en verbindt je door met de netbeheerder van jouw regio. Ruik je gas, zet dan eerst ramen en deuren open, draai de hoofdkraan dicht en ga naar buiten. Wat je doet bij een storing.
Hoe dien ik een klacht in over mijn energieleverancier?
Leg je klacht eerst bij je leverancier zelf neer, schriftelijk, zodat je kunt aantonen wat je wanneer hebt gemeld. Kom je er niet uit, dan kun je naar de Geschillencommissie Energie; dat kost 52,50 euro klachtengeld. De stappen bij een klacht.
Wat verandert er als de salderingsregeling stopt?
Per 1 januari 2027 mag je teruggeleverde stroom niet meer wegstrepen tegen je verbruik. Je krijgt dan een terugleververgoeding, die tot 2030 minstens de helft van het kale leveringstarief moet zijn. Stroom die je zelf direct gebruikt wordt daarmee het meest waard. Wat het einde van de saldering betekent.
Welke energieleveranciers bieden een slimme thermostaat?
Geen enkele geeft er nog een weg bij een contract. Sinds 1 januari 2026 mag een welkomstvoordeel alleen nog in geld worden uitgekeerd, dus een thermostaat cadeau mag niet meer. Je koopt er dus zelf een en kiest je contract op het jaarbedrag. Wat dat voor jou betekent.
Staan er advertenties of betaalde posities in jullie vergelijking?
Nee. Boven ons resultatenoverzicht staan geen advertenties en een positie in het overzicht is bij ons niet te koop. De volgorde volgt uit de tarieven en kortingen van de energiebedrijven zelf, in combinatie met jouw postcode, verbruik en filters. Hoe wij ons geld verdienen.
