vrijdag 28 januari 2022

Gaan de energieprijzen omhoog als Rusland de gaskraan dichtdraait?

Nu de spanningen aan de Russische grens met Oekraïne oplopen, wordt er ook gevreesd dat Rusland maar zo de gaskraan kan dichtdraaien. Dat zou de huidige energiecrisis in Europa geen goed doen. Hebben we straks nog wel voldoende gas als Rusland de kraan echt dichtdraait? En wat gebeurt er met de energieprijzen?

Rusland is een belangrijke gasleverancier voor Europa. Als het mis gaat aan de grens bij Oekraïne en Rusland stopt de toevoer van gas, wat betekent dat dan? Hebben we dan zelf nog genoeg gas? Kunnen we onze woningen nog wel verwarmen? En wat doet het met de energieprijzen? Of maken we ons op dit moment onnodig druk? 

Geen gas uit Rusland: kleine kans

De kans dat Rusland geen gas meer aan Europa zal leveren is redelijk klein. Als leverancier van gas is Rusland ook afhankelijk voor de inkomsten die zij daaruit halen. Daarnaast heeft Rusland meer dan één gasleiding lopen richting naar Europa; in totaal acht. Vier lopen er door Oekraïne, de andere lopen via andere landen. Als het misgaat bij de Oekraïense grens, dan zijn er dus andere pijpleidingen waardoor het gas naar Europa kan worden vervoerd.

Als Rusland de gaskraan wél dichtdraait

Het scenario dat Rusland de gaskraan wél dichtdraait, mogen en kunnen we natuurlijk niet uitsluiten. Mocht dit gebeuren, dan heeft Europa in elk geval voldoende gasvoorraden om een aantal weken vooruit te kunnen. Hoeveel weken dat zijn, is afhankelijk van de buitentemperaturen. Is het koud dan gebruiken we meer gas dan bij warmer weer. Wat in die situatie ook zeker is: door het verschil in vraag en aanbod zullen de gasprijzen enorm (verder) stijgen.  

Goed om te weten: energieconsumenten worden beschermd

Als de Russische gaskranen dichtgaan, zijn consumenten de laatste die er wat van merken. Dit is beschreven en vastgelegd in het Bescherm- en Herstelplan Gas. Is er een gastekort dan wordt als eerste de industrie afgesloten. Dit is op Europees niveau afgesproken in de vorm van een solidariteitspact. Als er een lidstaat geen gas meer heeft, wordt deze geholpen door een lidstaat die nog wel gasvoorraden heeft.  

Gaan we extra gas uit Groningen halen…?

De kans is heel klein dat de overheid hiervoor kiest; het zal zo’n beetje het allerlaatste redmiddel zijn. Het is niet aannemelijk dat dit gebeurt, want extra Gronings gas winnen zou nooit de hoeveelheid ontbrekend gas uit Rusland kunnen opvullen. Daarnaast hebben er natuurlijk nog steeds veel Groningerste maken met aardverschuivingen door de gaswinning.

Op dit moment is onduidelijk welke kant het conflict in Oekraïne opgaat. Totdat er daar iets verandert, zal Rusland gewoon gas blijven leveren. Mocht het escaleren, dan is de kans ook klein dat Rusland de gaskranen dichtdraait. In de Koude oorlog kwam Rusland ook altijd netjes de gemaakte afspraken na.