Opzegvergoeding bij je energiecontract

Heb je een vast energiecontract en wil je voor de einddatum overstappen? Dan mag je leverancier een opzegvergoeding rekenen, maar alleen als hij daar geld op verliest. Vraagt diezelfde leverancier nu evenveel of meer voor een vergelijkbaar contract dan jij betaalt, dan betaal je niets.

Wat is een opzegvergoeding?

Een opzegvergoeding is een bedrag dat je energieleverancier in rekening mag brengen als je een contract met vaste tarieven en een vaste looptijd opzegt voor de afgesproken einddatum. Het wordt ook wel opzegboete genoemd, maar een boete is het niet: het is een vergoeding voor werkelijk geleden verlies. Variabele en dynamische contracten hebben geen opzegvergoeding.

Zo wordt de opzegvergoeding berekend

De ACM heeft vastgelegd hoe leveranciers de opzegvergoeding berekenen:

Opzegvergoeding = je resterende verbruik tot de einddatum × (het tarief dat je nu betaalt min het tarief dat dezelfde leverancier nu vraagt voor een vergelijkbaar contract met dezelfde resterende looptijd)

Let op waarmee wordt vergeleken: niet met de marktprijs en ook niet met het standaardtarief van je leverancier, maar met wat die leverancier op dit moment vraagt voor een nieuw contract met een looptijd die aansluit bij wat jij nog te gaan hebt.

Een rekenvoorbeeld met afgeronde bedragen: je betaalt 30 cent per kWh, je leverancier vraagt nu 27 cent voor een vergelijkbaar contract en je verbruikt tot de einddatum nog 1.000 kWh. De opzegvergoeding voor stroom is dan 1.000 × 3 cent = 30 euro. Voor gas werkt de berekening op dezelfde manier. Vraagt je leverancier nu 30 cent of 34 cent, dan is er geen verschil om te vergoeden en betaal je niets.

Je leverancier moet in je contract duidelijk uitleggen hoe hij de vergoeding berekent. Vraag hem vooraf om een berekening, dan weet je waar je aan toe bent.

Kun je kosteloos naar een goedkopere leverancier?

Ja, zolang je eigen leverancier zijn prijzen niet heeft verlaagd. Dat is het punt dat veel mensen missen: de vergelijking gaat over het aanbod van je húidige leverancier, niet over dat van de partij waar je naartoe gaat. Dat een concurrent goedkoper is, verandert niets aan de hoogte van de vergoeding.

Je hoeft ook geen nieuw contract bij je huidige leverancier af te sluiten om onder de vergoeding uit te komen. Er wordt gerekend met het tarief dat je zóu betalen als je bij hem zou blijven, niet met wat je daadwerkelijk kiest.

Waarom betaal je niets als het tarief gelijk blijft?

Op het eerste gezicht is dat vreemd, want je leverancier raakt een klant kwijt en daarmee ook de marge op jouw verbruik. Toch klopt de uitkomst. Voor jouw vaste contract heeft hij de energie vooraf ingekocht; dat is de reden dat hij je een vaste prijs kan geven. Zeg je op, dan houdt hij die inkoop over. Kan hij die tegen hetzelfde of een hoger tarief aan een andere klant leveren, dan staat hij financieel op hetzelfde punt: de marge verhuist mee naar de klant die jouw plek inneemt. Ligt zijn tarief lager, dan kan hij diezelfde inkoop alleen voor minder geld doorplaatsen, en dat prijsverschil is wel een echt verlies.

Winst die hij over de resterende looptijd was misgelopen, mag hij niet doorberekenen. Dat is een bewuste grens. Zou dat wel mogen, dan zit je in de praktijk alsnog drie jaar vast en heb je aan een vrije energiemarkt weinig. Bovendien is die winst niet zeker: je had ook minder kunnen verbruiken of kunnen verhuizen.

Wanneer betaal je geen opzegvergoeding?

• Je stapt over op of na de einddatum van je vaste contract.

• Je hebt een variabel of dynamisch contract.

• Je vaste contract is na de einddatum doorgelopen als contract voor onbepaalde tijd.

• Het tarief dat je leverancier nu vraagt voor een vergelijkbaar contract, is gelijk aan of hoger dan jouw tarief.

• Je contract bevat geen afspraak over een opzegvergoeding, of de berekening staat er niet duidelijk in.

• Je leverancier beëindigt het contract zelf.

• Je krijgt de rekening voor de opzegvergoeding pas na je eindafrekening.

• Je verhuist en neemt je contract mee naar je nieuwe adres.

Welke regels gelden er sinds wanneer?

Deze manier van rekenen bestaat sinds 1 juni 2023, toen de ACM haar beleidsregel over redelijke opzegvergoedingen invoerde. Daarvoor golden vaste maximumbedragen, bijvoorbeeld hooguit 50 euro als er nog minder dan anderhalf jaar te gaan was. Op 1 januari 2026 ging de Energiewet in en vervielen die beleidsregels; de systematiek staat sindsdien in de Energieregeling. De rekenwijze zelf is daarbij niet veranderd.

Loopt er bij jou nog een vast contract van vóór 1 juni 2023, dan kan het oude stelsel met vaste bedragen van toepassing zijn. Die contracten zijn inmiddels vrijwel allemaal afgelopen, maar kijk het na in je voorwaarden als je twijfelt.

Overstappen zonder opzegvergoeding

Heb je een vast contract, kies dan de einddatum van je huidige contract als overstapdatum. Regel je overstap ongeveer zes tot acht weken van tevoren, dan heeft je nieuwe leverancier genoeg tijd. Geef bij het afsluiten de juiste einddatum op; je nieuwe leverancier zegt je oude contract dan tegen die datum op. Wanneer je per contracttype kunt overstappen, lees je op wanneer mag je overstappen van energieleverancier.

Wil je herinnerd worden als je weer kunt overstappen? Meld je aan voor de Bespaarwekker.