Aandeel driejarige energiecontracten bijna verdubbeld sinds half augustus
Het aandeel overstappers dat zijn energieprijs voor drie jaar vastlegt is sinds half augustus bijna verdubbeld: van 4,9% naar 9,2%. Dat blijkt uit geanonimiseerde data van daadwerkelijk via Energievergelijker.nl afgeronde overstappen. Eén jaar vast blijft met 87,1% veruit de meest gekozen looptijd; drie jaar is en blijft een minderheidskeuze.
Wat de overstapdata laten zien
De hele zomer lag het aandeel driejarige contracten rond de 5 procent. Vanaf 18 augustus verdubbelt dat vrijwel. De verdeling over de looptijden, onder overstappers die voor een contract met een vaste looptijd kozen:
| Periode | 1 jaar vast | 2 jaar vast | 3 jaar vast |
|---|---|---|---|
| 1 juni t/m 31 juli | 92,7% | 2,2% | 5,1% |
| 1 t/m 17 augustus | 92,2% | 3,6% | 4,2% |
| 18 augustus t/m 3 september | 87,1% | 3,6% | 9,2% |
Bron: Energievergelijker.nl, geanonimiseerde data van daadwerkelijk via de vergelijker afgeronde overstappen. Percentages hebben betrekking op overstappers die kozen voor een contract met een vaste looptijd. Meer over onze werkwijze: Zo doen wij onderzoek.
Samengenomen komt de hele periode vóór 18 augustus (1 juni tot en met 17 augustus) uit op 4,9%. Daartegenover staat 9,2% in de weken daarna.
Het verhoogde niveau houdt aan. In de periode 18 tot en met 28 augustus ging het om 9,5%, in de dagen daarna (29 augustus tot en met 3 september) om 8,8%. Het is dus geen uitschieter van één week.
In diezelfde weken werd er ook meer overgestapt: tussen 18 augustus en 3 september lag het aantal afgeronde overstappen 47 procent hoger dan in de even lange periode ervoor (1 tot en met 17 augustus).
Vast blijft daarnaast veruit de meest gekozen contractvorm, met ongeveer 95 procent van alle overstappen. De verschuiving speelt zich dus binnen die groep af: niet van variabel of dynamisch náár vast, maar van kort naar lang vastzetten.
Geen effect van één leverancier of één aanbieding
De stijging is niet toe te schrijven aan de actie van één aanbieder. Bij elk van de vier leveranciers waar in deze periode driejarige contracten werden afgesloten, nam het aandeel daarvan afzonderlijk toe: bij ENGIE van 8,4% naar 18,3%, bij Energiedirect van 5,6% naar 16,2%, bij UnitedConsumers van 5,9% naar 14,3% en bij Budget Thuis van 9,9% naar 15,8%.
De verschuiving blijft ook zichtbaar wanneer rekening wordt gehouden met veranderingen in de verdeling van overstappers over leveranciers. Was alleen die verdeling veranderd, dan zou het aandeel driejarige contracten ongeveer half zo hoog zijn uitgekomen als werkelijk is gemeten.
De uitkomst is een momentopname; verhoudingen kunnen per periode verschuiven. De richting is bij alle betrokken leveranciers en in beide deelperioden dezelfde.
Wat er tegelijk op de energiemarkt gebeurde
De verschuiving valt samen met sterk gestegen gasprijzen. Op de Europese gasbeurs TTF stond de prijs begin september op bijna 70 euro per megawattuur, het hoogste niveau sinds begin 2023. De aanhoudende spanningen rond de Straat van Hormuz raken de aanvoer van vloeibaar gas (LNG), en door de lagere productie van Franse kerncentrales is er in Europa meer gas nodig om stroom op te wekken.
Daar komt bij dat de Nederlandse gasopslagen achterlopen. Gasunie liet eind augustus weten dat de vulgraad rond de 45 procent lag en dat het doel van 80 procent vóór 1 november niet wordt gehaald. De oorzaak is de prijs zelf: door de hoge inkoopprijs kopen commerciële energiebedrijven zo min mogelijk gas in, waardoor staatsdeelneming EBN het grootste deel van het bijvullen voor zijn rekening neemt.
De overstapdata laten zien dát meer mensen voor drie jaar kiezen, niet waarom. Over de motieven van consumenten doen deze cijfers geen uitspraak.
Drie jaar vast kost inmiddels ongeveer evenveel als één jaar
Naast de prijsstijging is het aanbod veranderd. Op de termijnmarkt liggen de prijzen voor latere jaren lager dan voor het komende jaar. Leveranciers rekenen dat door in hun tarieven, waardoor een driejarig contract inmiddels niet duurder is dan een eenjarig — bij sommige aanbieders is het zelfs iets goedkoper. Wie voor drie jaar tekent, levert daarmee minder in dan een jaar geleden nog het geval was.
„We zien dat het aandeel driejarige contracten juist in deze periode sterk toeneemt. Dat drie jaar vast momenteel ongeveer evenveel of soms minder kost dan één jaar vast, maakt die keuze financieel interessanter.”
René Arbeider, energie-expert bij Energievergelijker.nl
Waar je op let bij een langer contract
Langer vastzetten geeft zekerheid, maar er staat ook iets tegenover.
- Je zit langer vast. Tussentijds opzeggen mag, maar meestal betaal je dan een opzegvergoeding.
- Je loopt welkomstkortingen mis. Wie elk jaar overstapt, pakt jaarlijks een overstapbonus mee. Bij een driejarig contract vervalt dat voordeel twee jaar lang.
- Je profiteert niet van een daling. Zakt de gasprijs weer, dan blijf je op je vastgezette tarief zitten.
- Let op de teruglevering. Per 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Heb je zonnepanelen, kijk dan goed wat het contract zegt over de terugleververgoeding en eventuele terugleverkosten — die voorwaarden gelden dan drie jaar lang.
Wil je de opties naast elkaar zien? Bekijk de tarieven voor een energiecontract van drie jaar vast, zet die naast een contract van één jaar, of lees eerst het verschil tussen vaste, variabele en dynamische contracten.
