Belangenorganisaties in de energiemarkt

Naast leveranciers, netbeheerders en de toezichthouder is er een groep organisaties die de energiemarkt kritisch volgt en daarover publiceert. Voor wie een leverancier kiest op meer dan prijs alleen, is dat bruikbaar materiaal. Hieronder staat wie wat doet, wat je ervan kunt gebruiken en waar de informatie tekortschiet.

De gezamenlijke ranglijst, en waarom die stilstaat

Jarenlang verscheen er een gezamenlijk onderzoek naar de duurzaamheid van Nederlandse stroomleveranciers, uitgevoerd door onderzoeksbureau CE Delft in opdracht van WISE, Natuur & Milieu en de Consumentenbond. Greenpeace publiceerde op basis van vergelijkbaar onderzoek de Groene Stroom Ranglijst.

Die reeks is tot stilstand gekomen. Het meest recente onderzoek voor WISE, Natuur & Milieu en de Consumentenbond is gepubliceerd in december 2021. De laatste Groene Stroom Ranglijst van Greenpeace stoelt op onderzoek uit 2022.

Voor jou betekent dat twee dingen. De rangschikkingen die je online tegenkomt zijn vaak ouder dan ze lijken, want de pagina's eromheen worden wel bijgewerkt en de cijfers niet. En er is op dit moment geen actuele, onafhankelijke ranglijst van Nederlandse energieleveranciers op duurzaamheid. Wie beweert die te hebben, baseert zich op eigen criteria.

Wie doet wat

WISE bestaat sinds 1978 en voert campagne tegen kernenergie en voor duurzame opwek. De organisatie beoordeelt stroomleveranciers op drie punten: wat het moederbedrijf investeert in opwek, wat het bedrijf inkoopt en wat het levert. Dat is de meest uitgewerkte beoordeling van het bedrijf achter het contract. Meer daarover staat op de pagina over WISE Nederland.

Natuur & Milieu werkt aan verduurzaming van energie, mobiliteit en voedsel, en was opdrachtgever van hetzelfde onderzoek naar stroomleveranciers.

De Consumentenbond kijkt vanuit de consument: naar tarieven, voorwaarden en dienstverlening, en deed mee aan het duurzaamheidsonderzoek.

Greenpeace voert campagne op klimaat en publiceerde de Groene Stroom Ranglijst.

Milieudefensie richt zich op de grote vervuilers en voert daarover juridische procedures.

De Waddenvereniging en het Wereld Natuur Fonds komen in beeld bij de ruimtelijke kant: windparken op zee, gaswinning en de gevolgen voor natuurgebieden.

Wat je er als consument aan hebt

De waarde van deze organisaties zit niet in een cijfer achter een leveranciersnaam, maar in de vraagstelling die ze hanteren. Die kun je zelf toepassen, ook zonder actuele ranglijst:

• wekt de leverancier zelf op, of koopt hij certificaten in van opwek die er toch al was
• waar komt die opwek vandaan, uit Nederland of uit het buitenland
• wat doet het moederbedrijf, en zit daar nog fossiele productie in
• wat staat er op het stroometiket, dat elke leverancier jaarlijks moet publiceren

Met die vier vragen kom je verder dan met een groen logo op een website. Hoe de bronnen zelf werken, staat in het overzicht van duurzame energie, inclusief de uitleg over Garanties van Oorsprong en waarom de herkomst daarvan uitmaakt.

Waar je terechtkunt met een klacht

Een belangenorganisatie behartigt een zaak, maar behandelt geen individuele klachten. Loop je vast bij je leverancier, dan is de route een andere: eerst de leverancier zelf, daarna de Geschillencommissie. Dat staat bij klachten over energieleveranciers. Gaat het over je aansluiting, je meter of een storing, dan moet je bij je netbeheerder zijn; die stappen staan bij klachten over netbeheerders.

Publicatiedata van het genoemde onderzoek komen van WISE en Greenpeace.