Omvormer

De omvormer zet de gelijkstroom van je zonnepanelen om in wisselstroom, zodat je die stroom in huis kunt gebruiken en aan het net kunt leveren. Zonder werkende omvormer levert een zonnepaneelinstallatie niets op.

Wat de omvormer doet

Zonnepanelen wekken gelijkstroom op, terwijl je apparaten en het elektriciteitsnet met wisselstroom werken. De omvormer zit daartussen en verzorgt die omzetting. Daarnaast heeft een omvormer volgens Milieu Centraal een of meer Maximum Power Point Trackers (MPPT's), die ervoor zorgen dat de panelen zo veel stroom produceren als op dat moment mogelijk is.

De meeste omvormers houden ook bij hoeveel je opwekt. Die gegevens zie je terug in een app of op een display, en dat is de eerste plek om te kijken als je opbrengst tegenvalt.

Typen omvormers

• String-omvormer. Eén centrale omvormer voor een reeks panelen die in serie zijn geschakeld. Dit is de meest gangbare opzet.

• Micro-omvormer. Een kleine omvormer per paneel. Elk paneel werkt dan zelfstandig, wat gunstig kan zijn bij schaduw of bij panelen op verschillende dakvlakken.

• Vermogensoptimalisatie. Optimizers per paneel in combinatie met een centrale omvormer. Ook dan drukt een paneel in de schaduw de opbrengst van de rest minder.

De omvormer gaat korter mee dan de panelen

Zonnepanelen gaan volgens Milieu Centraal zo'n 25 jaar mee, terwijl de gemiddelde levensduur van een centrale omvormer 12 jaar is. Met een centrale omvormer moet je er dus op rekenen dat je ergens halverwege de looptijd een keer vervangt. Milieu Centraal houdt bij een set van acht panelen rekening met zo'n 900 euro voor die vervanging (stand september 2026). Vraag je installateur wat je bij het type omvormer in jouw installatie mag verwachten; dat verschilt per uitvoering.

Waarom hij soms tijdelijk uitschakelt

Wordt de spanning op het net te hoog, dan schakelt de omvormer volgens Netbeheer Nederland soms korte tijd automatisch af, om overspanning en schade te voorkomen. Je opbrengst valt dan even weg terwijl de zon schijnt. Dat speelt vooral in straten en wijken waar veel huishoudens tegelijk stroom terugleveren. Gebeurt het herhaaldelijk, dan is het zinvol om je installateur en je netbeheerder in te schakelen.

Bij het aanschaffen van zonnepanelen is de omvormer daarom geen bijzaak: het type bepaalt mede hoe je installatie omgaat met schaduw, en de vervangingskosten horen thuis in je rekensom.

Bronnen: Milieu Centraal en Netbeheer Nederland.