Laatst bijgewerkt op: 04 september 2026
Modelcontract
Een modelcontract is een energiecontract waarvan de Autoriteit Consument & Markt de voorwaarden vaststelt. Bij elke leverancier zijn die voorwaarden gelijk, alleen de tarieven verschillen.
Doordat de voorwaarden vastliggen, blijft er bij een vergelijking maar één verschil over: de prijs. Dat maakt het modelcontract een bruikbaar ijkpunt als je wilt weten wat leveranciers werkelijk van elkaar onderscheidt, zonder dat kortingen, looptijden en extra diensten het beeld vertroebelen.
Vast ligt de inhoud van het contract: de looptijd, de tariefvorm en de voorwaarden waaronder geleverd wordt. Niet vast liggen de bedragen. Elke leverancier bepaalt zelf welk leveringstarief en welke vaste leveringskosten hij aan het modelcontract hangt, en die kunnen fors uiteenlopen.
Waarom elke leverancier het moet aanbieden
Onder de Energiewet is elke leverancier die aan huishoudens en andere kleinverbruikers levert verplicht een modelcontract aan te bieden. Daarnaast mag een leverancier eigen contracten voeren, met eigen voorwaarden en eigen looptijden. Het modelcontract is dus geen apart circuit, maar een basisaanbod dat naast het gewone assortiment staat.
De ACM stelt de voorwaarden vast en ziet toe op die verplichting. De toezichthouder is eerder opgetreden tegen leveranciers die geen modelcontract aanboden. Kom je het aanbod op de site van een leverancier niet tegen, dan kun je er expliciet naar vragen.
Sinds 2026 zijn er twee modelcontracten
Lange tijd was er één modelcontract. Sinds 2026 zijn het er twee: naast de variabele variant moeten leveranciers ook een modelcontract met vaste tarieven aanbieden. Die vaste variant bestond eerder niet.
| Modelcontract | Looptijd | Tarief |
|---|---|---|
| Variabel | Onbepaalde tijd | Variabele tarieven |
| Vast | Bepaalde tijd | Vaste tarieven |
De ACM nam dat besluit op 12 december 2025 en publiceerde het op 17 december 2025. De nieuwe modelcontracten gelden vanaf 1 januari 2026; de volledige implementatie moest uiterlijk 1 april 2026 rond zijn. Wie in de eerste maanden van 2026 een modelcontract afsloot, kan dus nog met de oude opzet te maken hebben gehad.
Terugleverkosten zijn nu toegestaan
Een tweede verandering raakt huishoudens met zonnepanelen. In het modelcontract zoals dat sinds 2026 geldt, mogen leveranciers terugleverkosten doorberekenen, en wel per teruggeleverde kWh. Onder het oude modelcontract mocht dat niet.
Voor wie veel terug levert, kan dat het verschil tussen twee aanbiedingen bepalen. Kijk bij een modelcontract dus niet alleen naar het leveringstarief, maar ook naar wat de leverancier per teruggeleverde kilowattuur in rekening brengt. Twee modelcontracten met hetzelfde leveringstarief kunnen op jaarbasis heel verschillend uitpakken zodra er zonnepanelen op het dak liggen.
Een modelcontract is iets anders dan een dynamisch contract
Een verplicht dynamisch modelcontract bestaat niet. Wat wel geldt: leveranciers met meer dan 200.000 klanten moeten onder de Energiewet een dynamisch contract in hun aanbod hebben. Dat is een aparte verplichting, met voorwaarden die de leverancier zelf bepaalt, en staat los van het modelcontract. Hoe de drie tariefvormen zich tot elkaar verhouden, lees je bij vast, variabel of dynamisch.
Overstappen naar of vanaf een modelcontract
Een modelcontract afsluiten gaat net als bij ieder ander contract: je meldt je aan bij de leverancier van je keuze, die de overstap met je oude leverancier regelt. Het variabele modelcontract loopt voor onbepaalde tijd. Bij het vaste modelcontract zit je aan een looptijd vast; of daarbij een opzegvergoeding geldt, hangt af van de door de ACM vastgestelde voorwaarden van het modelcontract.
Wanneer een modelcontract past
Je wilt leveranciers puur op tarief naast elkaar leggen, zonder verschillen in de kleine letters.
Je hecht aan voorwaarden die door de toezichthouder zijn vastgesteld in plaats van door de leverancier zelf.
Je twijfelt tussen vast en variabel: sinds 2026 kun je die keuze binnen het modelcontract maken.
Een eigen contract van de leverancier kan goedkoper uitpakken, bijvoorbeeld door een actietarief of een langere looptijd. Het modelcontract is vooral een vergelijkingsbasis en een terugvaloptie, geen automatisch beste keuze. Het is ook geen keurmerk: het zegt niets over de service van een leverancier, over de herkomst van de stroom of over de duurzaamheid van het aanbod. Die punten beoordeel je apart, net als bij ieder ander contract.
Bronnen: Autoriteit Consument & Markt (besluit modelcontracten, 12 december 2025, gepubliceerd 17 december 2025), Energiewet.
