Warmtepomp

Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht, de bodem of het water en brengt die op temperatuur voor je verwarming en warm water. Hij gebruikt daarvoor elektriciteit in plaats van aardgas.

Hoe het werkt

In een warmtepomp circuleert een koudemiddel dat al bij lage temperatuur verdampt. Het neemt warmte op uit de omgeving: buitenlucht, bodem of grondwater. Een compressor perst die damp samen, waardoor de temperatuur oploopt. De warmte gaat vervolgens naar het water van je verwarmingssysteem of naar je tapwater, waarna het koudemiddel afkoelt en de cyclus opnieuw begint. Het principe is dat van een koelkast, maar dan omgekeerd.

De stroom die het apparaat gebruikt gaat vooral naar de compressor en de pompen. Omdat het grootste deel van de warmte uit de omgeving komt en niet wordt opgewekt, levert een warmtepomp meer warmte dan de hoeveelheid energie die er als elektriciteit in gaat. Daarmee vervangt hij de warmte die je anders met aardgas zou opwekken.

De gangbare typen

• Lucht-waterwarmtepomp. Haalt warmte uit de buitenlucht en geeft die af aan het water van je verwarming, meestal ook aan je warm tapwater. Dit type kom je het vaakst tegen in bestaande woningen. De buitenunit maakt geluid, dus de plek waar hij komt te staan luistert nauw.

• Hybride warmtepomp. Werkt samen met je bestaande cv-ketel. De warmtepomp verwarmt bij milde buitentemperaturen; bij strenge kou of voor warm water neemt de ketel het over. Je blijft dan gas gebruiken, maar minder.

• Bodemwarmtepomp. Haalt warmte uit de bodem via een of meer boringen. De bodemtemperatuur is het hele jaar vrij stabiel, waardoor dit type ook bij vorst goed blijft presteren. De aanleg is ingrijpender en duurder, en voor de boring gelden regels van gemeente of provincie.

Daarnaast bestaat de warmtepompboiler. Dat apparaat verzorgt alleen je warme tapwater en vervangt daarmee een gasgestookte boiler of het tapwaterdeel van je cv-ketel.

Waar je op moet letten

Een warmtepomp werkt het beste bij een lage aanvoertemperatuur. Twee dingen bepalen of dat in jouw woning haalbaar is:

• Isolatie. Hoe minder warmte je woning verliest, hoe lager de temperatuur mag zijn waarmee je verwarmt. Dakisolatie, vloer- en gevelisolatie en goed glas zijn daarom meestal de eerste stap.

• Afgiftesysteem. Vloerverwarming of ruimere radiatoren geven bij een lagere watertemperatuur nog genoeg warmte af. Met kleine, oude radiatoren moet de warmtepomp harder werken en gebruikt hij meer stroom.

Ook ruimte telt mee: binnen heb je plek nodig voor de unit en meestal een boilervat, buiten een plek voor de buitenunit op afstand van slaapkamerramen en de erfgrens.

Wat het doet met je energierekening

Met een volledig elektrische warmtepomp gebruik je geen gas meer voor verwarming, maar wel duidelijk meer stroom. Bij een hybride opstelling daalt je gasverbruik en stijgt je stroomverbruik in mindere mate. Voor je energiecontract betekent dat vooral dat de stroomprijs zwaarder gaat wegen. De vaste kosten voor je gasaansluiting vervallen pas als je die aansluiting ook echt laat verwijderen.

Reken naast het apparaat zelf op eenmalige kosten, bijvoorbeeld voor het vervangen van radiatoren, elektrisch werk in de meterkast en het plaatsen van een boilervat.

Zwaardere aansluiting en netcongestie

Een warmtepomp vraagt vermogen. Heb je een 1-fase-aansluiting of een krappe hoofdzekering, dan kan verzwaring nodig zijn. In gebieden met netcongestie hanteren netbeheerders wachttijden voor zulke verzwaringen, waardoor de installatie maanden kan opschuiven. Vraag daarom vroeg bij je netbeheerder na wat er op jouw adres mogelijk is.

Subsidie via de ISDE

Voor een warmtepomp kun je subsidie aanvragen via de ISDE. Voor een eerste lucht-waterwarmtepomp bestaat die in 2026 uit een startbedrag van 1.025 euro, 225 euro per kW vermogen en een energielabelbonus van 200 euro. Voor een tweede of volgende lucht-waterwarmtepomp geldt alleen het bedrag per kW. Voor warmtepompboilers, grond-waterwarmtepompen en water-waterwarmtepompen blijft in 2026 alles hetzelfde als in 2025. De actuele bedragen en voorwaarden staan op rvo.nl.

Bronnen: RVO, Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE), geraadpleegd september 2026.