Gastransportnet

Het gastransportnet is het geheel van leidingen waarmee aardgas in Nederland van de bron of de landsgrens naar de eindgebruiker wordt gebracht. Het bestaat uit een landelijk transportnet onder hoge druk en regionale distributienetten die de laatste kilometers naar woningen en bedrijven overbruggen.

Twee lagen, twee soorten beheerders

Het landelijke transportnet wordt beheerd door Gasunie Transport Services (GTS). De regionale distributienetten worden beheerd door zes netbeheerders.

• Coteq Netbeheer
• Enexis Netbeheer
• Liander
• RENDO Netwerken
• Stedin
• Westland Infra Netbeheer

Het landelijke net verbindt de winningslocaties, de grensovergangen, de lng-terminals en de gasopslagen met de punten waar het gas het regionale net in gaat. Vanaf daar lopen de distributienetten door straten en wijken tot aan de meterkast. Welke van de zes regionale netbeheerders bij jou het gas distribueert, hangt af van je adres. Je kunt daar niet voor kiezen.

Van hoge naar lage druk

Het landelijke net vervoert gas onder hoge druk. In de regionale netten wordt die druk stapsgewijs verlaagd: hogedrukdistributienetten werken op 8, 4 of 1 bar, het lagedrukdistributienet op 100 millibar en soms op 30 millibar. Pas op dat laatste niveau komt het gas via je aansluiting de meterkast binnen.

Hoe het net in de wet heet

Sinds 1 januari 2026 geldt de Energiewet, die de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet verving. Daarin heet een netbeheerder formeel systeembeheerder: het landelijke net is het transmissiesysteem met een transmissiesysteembeheerder, de regionale netten zijn distributiesystemen met distributiesysteembeheerders. Een kleinverbruikaansluiting heet in die wet een kleine aansluiting. In het dagelijks taalgebruik zijn netbeheerder en gasnet gangbaar gebleven. Voor elektriciteit vervult TenneT de landelijke rol die GTS voor gas heeft.

Waar het gas vandaan komt

Het Groningenveld leverde decennialang een groot deel van het Nederlandse aardgas. De winning is op 1 oktober 2023 gestopt en het veld is op 19 april 2024 definitief gesloten, toen de Wet sluiting Groningenveld in werking trad. Volgens de Rijksoverheid telt Nederland meer dan 200 kleine gasvelden op land en op zee; daar komt het gas nu uit. Daarnaast importeert Nederland gas per pijpleiding uit Noorwegen en ontvangt het vloeibaar aardgas (lng) per schip uit onder meer Qatar en de Verenigde Staten. Daarmee veranderde de herkomst van het gas, niet de opbouw van het transportnet.

Wat je ervan merkt

Voor het gebruik van het gasnet betaal je aan je netbeheerder, niet aan je energieleverancier. Die kosten voor transport en netbeheer staan als aparte post op je energierekening en veranderen niet als je van leverancier wisselt. Ook je gasmeter is van de netbeheerder en niet van je leverancier. Bij een storing in de gaslevering bel je dan ook de netbeheerder.

Bronnen: Netbeheer Nederland (Betrouwbaarheid van gasnetten in Nederland, resultaten 2024), Rijksoverheid (Gaswinning in Nederland; Gaswinning uit kleine gasvelden; Wet sluiting Groningenveld, april 2024), ACM (Begrippencode gas). Geraadpleegd september 2026.