Netbeheerders
Netbeheerders beheren de elektriciteits- en gasnetten en zorgen voor je aansluiting, het transport van energie en de technische werking van het net. De Energiewet gebruikt hiervoor de formele termen distributiesysteembeheerder en transmissiesysteembeheerder.
Je kiest je netbeheerder niet zelf
Welke netbeheerder jij hebt, wordt bepaald door het gebied waarin je woont. Je kunt wel een energieleverancier kiezen, maar niet de beheerder van het lokale openbare net. Verhuis je naar een ander netgebied, dan verandert je netbeheerder mee.
Wie jouw netbeheerder is, staat op je energierekening en meestal op een sticker in de meterkast. Je kunt het ook opzoeken op basis van je postcode en huisnummer. Voor elektriciteit en gas kan dat in principe een verschillende partij zijn, al gaat het in veel gebieden om dezelfde organisatie.
Daarmee is het verschil met een leverancier ook meteen duidelijk: de netbeheerder legt kabels en leidingen aan, onderhoudt ze en meet het transport, terwijl de leverancier je de energie verkoopt die daar doorheen gaat. Ga je over naar een andere leverancier, dan blijven je aansluiting en je netbeheerder ongewijzigd.
Regionaal en landelijk
De Energiewet onderscheidt twee rollen. Regionale netbeheerders, in de wet distributiesysteembeheerders, beheren de distributienetten waarop woningen en kleinere bedrijven zijn aangesloten. Daarboven ligt het landelijke transportnet, dat door de transmissiesysteembeheerder wordt beheerd. Voor elektriciteit is dat TenneT; voor gas vervult Gasunie Transport Services die rol.
| Netbeheerder | Wat er wordt beheerd |
| Regionale netbeheerder (in de Energiewet: distributiesysteembeheerder) |
De regionale elektriciteits- en gasnetten waarop huishoudens en kleinere bedrijven zijn aangesloten |
| Landelijke netbeheerder (in de Energiewet: transmissiesysteembeheerder) |
Het landelijke hoogspanningsnet (TenneT) en het landelijke gastransportnet (Gasunie Transport Services) |
Wat je netbeheerder voor je regelt
Voor jou als kleinverbruiker is de netbeheerder het aanspreekpunt voor alles wat met de fysieke aansluiting te maken heeft:
- het aanleggen, verzwaren of verwijderen van een aansluiting;
- het plaatsen en vervangen van de meter;
- storingen op het net;
- het doorgeven van meetgegevens aan je leverancier.
De transportkosten die de netbeheerder hiervoor rekent, staan meestal op de rekening van je energieleverancier. Die int ze en draagt ze af. De ACM stelt vast welke tarieven netbeheerders daarvoor in rekening mogen brengen; onderhandelen over die bedragen is dus niet mogelijk.
Voor het aansluiten en het transporteren van energie geldt bovendien een wettelijke taak: een netbeheerder verzorgt een aansluiting en het transport wanneer daarom wordt gevraagd. Waar het net vol zit, kan het invullen van die transporttaak wel op zich laten wachten.
Netcongestie
Op plekken waar de vraag naar transport groter is dan de beschikbare ruimte op het net, ontstaat netcongestie. Systeembeheerders beheren dan wachtrijen voor nieuwe of zwaardere aansluitingen, passen congestiemanagement toe om de beschikbare ruimte beter te verdelen en breiden het net uit. Dat uitbreiden kost tijd, waardoor wachtrijen op sommige plekken langer blijven bestaan.
Bronnen: Netbeheer Nederland, ACM. Geraadpleegd september 2026.
