Laatst bijgewerkt op: 07 september 2026
Meetbedrijven
Een meetbedrijf, formeel een meetverantwoordelijke partij, meet het energieverbruik op een aansluiting en verwerkt de meetgegevens. Bij kleine aansluitingen ligt die taak bij de netbeheerder; bij grootverbruik kan de aangeslotene zelf een meetbedrijf contracteren.
Wat een meetbedrijf doet
- Meters plaatsen, vervangen, onderhouden en verwijderen.
- Meterstanden en verbruiksgegevens uitlezen en controleren.
- Gevalideerde meetdata doorgeven aan de partijen die er recht op hebben, zoals de netbeheerder en je leverancier.
- Meetgegevens bewaren, zodat afrekeningen later te herleiden zijn.
Kleinverbruik: de netbeheerder regelt de meter
Heb je een kleine aansluiting, dan kies je zelf geen meetbedrijf. Je regionale netbeheerder is eigenaar van de meter en verantwoordelijk voor het meten.
Sinds 1 januari 2026 verplicht de Energiewet netbeheerders om verouderde analoge elektriciteits- en gasmeters bij kleine aansluitingen gratis te vervangen door een digitale of slimme meter. Je kunt die vervanging niet weigeren; de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur ziet toe op de naleving. Wel mag je kiezen tussen een slimme meter en een digitale meter zonder communicatiemodule.
De achtergrond is dat een analoge meter alleen een totaalstand geeft. Voor contracten met uurtarieven, voor teruglevering door zonnepanelen en voor inzicht in je eigen patroon zijn fijnmazigere gegevens nodig, zoals verbruik per kwartier.
Slimme meter of digitale meter
| Slimme meter | Digitale meter zonder communicatiemodule | |
|---|---|---|
| Standen doorgeven | Wordt op afstand uitgelezen | Je geeft ze zelf door |
| Verbruiksoverzicht | Periodiek van je leverancier | Alleen op basis van eigen opgave |
| Detailgegevens | Ook per kwartier beschikbaar | Niet op afstand beschikbaar |
Volgens Netbeheer Nederland is inmiddels ongeveer 94 procent van de meters bij consumenten en kleine bedrijven een slimme meter. Hoe je een stand afleest en doorgeeft, staat op de pagina over de stand van je meter.
Grootverbruik: eigen meetverantwoordelijke
Bij grote aansluitingen ligt het anders. Daar is de aangeslotene zelf verantwoordelijk voor het meten en sluit die een contract met een erkende meetverantwoordelijke partij. Die levert vaak fijnmazige meetdata, omdat de afrekening met leverancier en netbeheerder op korte meetintervallen is gebaseerd.
Een meetbedrijf moet daarvoor erkend zijn en werken volgens de meetcodes die voor de energiemarkt gelden. Zo blijven meetgegevens tussen partijen uitwisselbaar en controleerbaar.
Wie doet wat
- Netbeheerder - beheert het net en, bij kleine aansluitingen, ook de meter. Welke netbeheerder in jouw regio actief is, zie je in het overzicht van netbeheerders.
- Meetbedrijf - meet, valideert en levert de meetgegevens aan; bij grootverbruik een aparte gecontracteerde partij.
- Energieleverancier - gebruikt die gegevens voor je facturen en je termijnbedrag.
Waarvoor je meetgegevens worden gebruikt
- De jaarafrekening en de afrekening bij het einde van je contract.
- Verhuizing en overstap naar een andere leverancier.
- Het vaststellen van je verbruiksprofiel voor komende jaren.
- Zonnepanelen: afname en teruglevering worden apart geregistreerd.
Klopt een stand niet, meld dat dan bij je leverancier. Die schakelt zo nodig de netbeheerder in voor een controle of vervanging van de meter.
Bronnen: Rijksoverheid, Autoriteit Consument en Markt, Rijksinspectie Digitale Infrastructuur en Netbeheer Nederland. Geraadpleegd september 2026.
