Bijmengverplichting groen gas in 2027: wat het betekent voor boeren en je gasrekening

Vanaf 1 januari 2027 moeten energieleveranciers een deel van het gas dat ze leveren vergroenen. Dat staat in het wetsvoorstel voor de bijmengverplichting groen gas, dat nu in de Tweede Kamer ligt. Het plan moet de CO2-uitstoot omlaag brengen, en als boeren hun mest vergisten, daalt ook de stikstofuitstoot. In de uitvoering zitten wel een paar haken, en de kosten komen uiteindelijk op je gasrekening terecht.

Wat houdt de verplichting in?

Leveranciers moeten elk jaar met groen gas een oplopende hoeveelheid broeikasgasuitstoot voorkomen, omgerekend naar CO2: 0,63 megaton in 2027 en 1,91 megaton in 2030. Omgerekend gaat het om ongeveer 160 miljoen kuub groen gas in 2027 en 530 miljoen kuub in 2030. Het groene gas hoeft niet door jouw leiding te stromen. Een leverancier laat met certificaten zien dat er ergens groen gas in het net is gestopt, en ruilt die bij de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) in voor groengaseenheden. Die certificaten zijn Garanties van Oorsprong, hetzelfde systeem waarmee leveranciers ook groene stroom aantonen. Heeft een leverancier te weinig eenheden, dan mag hij de verplichting afkopen voor 450 euro per ton CO2. Dat geld gaat naar de schatkist.

Wat heeft stikstof ermee te maken?

In een koeienstal ontstaat ammoniak, een stikstofverbinding, zodra mest en urine met elkaar in contact komen. Hoe langer de mest in de stal of in de put eronder blijft liggen, hoe meer ammoniak er vrijkomt. Onderzoekers van Wageningen University & Research berekenden dat die uitstoot gemiddeld 46 procent lager uitvalt als drie maatregelen samengaan: de mest gaat elke dag uit de stal, wordt daarna vergist tot groen gas, en de stikstof wordt uit het restproduct gehaald.

Het gaat om die combinatie. Zet een boer alleen een vergister naast zijn stal en blijft de mest wekenlang in de put liggen, dan is de ammoniak al ontsnapt voordat de mest in de vergister komt. De vergister haalt zelf geen ammoniak weg. Hij maakt van de snel afgevoerde mest groen gas, en dat levert de boer geld op.

Het wetsvoorstel speelt daarop in. De verplichting telt in voorkomen CO2-uitstoot over de hele keten, van stal tot gasnet. Verse mest die meteen wordt vergist, voorkomt ook dat er methaan uit de mestopslag ontsnapt, een broeikasgas dat veel sterker is dan CO2. Groen gas uit verse mest telt daardoor zwaarder mee voor de verplichting, en dat maakt het meer waard.

Zijn er genoeg vergisters?

Nederland produceerde in 2025 336 miljoen kuub groen gas, 14 procent meer dan een jaar eerder, bij 108 invoerpunten. Dat lijkt ruim genoeg voor 2027. Producenten kiezen alleen zelf of ze subsidie ontvangen of hun gas voor de verplichting verkopen, en groen gas waarvoor al exploitatiesubsidie wordt betaald, telt niet mee. Richting 2030 moet de hoeveelheid bovendien meer dan drie keer zo groot worden.

Voor een gemiddeld melkveebedrijf is een eigen vergister moeilijk rond te rekenen. Volgens Rabobank heb je jaarlijks zo'n 15.000 kuub mest nodig om een monomestvergister rendabel te maken, ongeveer de mest van 500 koeien. De meeste melkveebedrijven hebben er tussen de 50 en 200. Kleinere boeren moeten dus samenwerken of hun mest naar een grotere installatie brengen. Een vergunning voor een vergister is lastig te krijgen, mede door de stikstofregels, en het is onduidelijk welke steun er na 2030 overblijft. Het vertrouwen in de sector staat al onder druk: de Agro Vertrouwensindex van Wageningen Social & Economic Research zakte in het tweede kwartaal van 2026 onder nul, naar -0,5.

Groen gas uit het buitenland

Groen gas uit andere EU-landen telt ook mee, zolang het aan de Europese duurzaamheidseisen voldoet. In eerdere plannen telden alleen Nederlandse certificaten. Dat is losgelaten, omdat de Europese Commissie geen beperking wilde op basis van waar het gas gemaakt wordt. Het kabinet verwacht zelf dat Nederland meer buitenlands groen gas gaat verbruiken. Blijft de bouw van vergisters hier achter, dan gaat een deel van het geld naar producenten in het buitenland of via de afkoopregeling naar de schatkist. De stikstofwinst in Nederland blijft dan uit.

Wat betekent dit voor je gasrekening?

Het wetsvoorstel gaat ervan uit dat leveranciers de extra kosten doorberekenen aan hun klanten. Het kabinet verwacht dat gas in 2027 ongeveer 1,5 cent per kuub duurder wordt. Voor een huishouden met het CBS-gemiddelde van 928 kuub per jaar is dat zo'n 14 euro, en met btw ongeveer 17 euro. Tot 2030 wordt de verplichting ongeveer drie keer zo groot, dus het bedrag loopt daarna op. CE Delft kwam begin 2025 uit op 12 tot 14 cent per kuub in 2030. Die berekening ging wel uit van een verplichting die twee keer zo hoog was als wat nu op tafel ligt. De afkoopprijs van 450 euro per ton werkt als plafond voor wat leveranciers per groengaseenheid kwijt zijn. Wat je nu per kuub betaalt, zie je op onze pagina met de actuele gasprijzen.

Wat komt er in 2027 bij op je energierekening?

De bijmengverplichting is niet de enige verandering. Zet je de bekende posten voor volgend jaar op een rij, dan ziet dat er voor een huishouden met een gemiddeld verbruik zo uit:

De netbeheerkosten zijn een prognose van de ACM; de definitieve tarieven volgen in december en verschillen per netbeheerder. Het leveringstarief van je leverancier staat niet in dit overzicht, want dat hangt af van de markt en van je contract. Heb je zonnepanelen, dan komt daar het einde van de salderingsregeling per 1 januari 2027 bij, en dat weegt voor veel huishoudens zwaarder dan deze € 158. De Europese CO2-heffing op gas en brandstof (ETS2) begint pas in 2028 en telt voor 2027 dus nog niet mee.

"Het idee klopt: groen gas uit mest kan in eigen land zowel CO2 als stikstof verminderen," zegt René Arbeider, energie- en verduurzamingsexpert bij Energievergelijker.nl. "Maar een verplichting voor leveranciers bouwt nog geen vergisters. Zolang een melkveehouder met honderd koeien geen vergunning krijgt of niet weet of de regels over vijf jaar nog gelden, investeert hij niet. Dan kopen leveranciers certificaten in het buitenland, en betaalt de gasklant mee aan groen gas zonder dat de uitstoot van stikstof en broeikasgassen uit Nederlandse stallen daalt."

Wanneer gaat het in?

De Tweede Kamer besprak het wetsvoorstel op 7 en 21 september. De stemming moet nog plaatsvinden, daarna is de Eerste Kamer aan de beurt. Het kabinet wil de verplichting per 1 januari 2027 laten ingaan en heeft een evaluatie in 2029 toegezegd. Hoe de energiebelasting en de netbeheerkosten voor 2027 zijn opgebouwd, lees je in ons bericht over Prinsjesdag.

Over de cijfers in dit bericht: de hoogte van de verplichting, de afkoopprijs, de regels voor buitenlands en gesubsidieerd groen gas en de keuze tussen SDE++ en de verplichting komen uit het wetsvoorstel en de memorie van toelichting (Kamerstuk 36 947) en van de Nederlandse Emissieautoriteit. De verwachte meerprijs van 1,5 cent per kuub in 2027 staat in de Kamerbrief over de compensatie van de glastuinbouw (21 september 2026); de doorrekening naar huishoudniveau gebruikt het CBS-standaardverbruik van 928 kuub gas. De eerdere kostenraming is van CE Delft (januari 2025). De prognose voor de netbeheerkosten 2027 komt van de ACM (14 september 2026), de energiebelasting uit het Belastingplan 2027 en de startdatum van ETS2 van het Planbureau voor de Leefomgeving. De productiecijfers voor 2025 komen van Netbeheer Nederland, de ammoniakreductie van Wageningen University & Research, de schaalgrootte van monomestvergisting van Rabobank en de Agro Vertrouwensindex van Wageningen Social & Economic Research.