Duurzame energie

Duurzame energie is een brede term voor energie met beperkte belasting voor klimaat, milieu en toekomstige generaties. In officiële statistieken wordt meestal de preciezere term hernieuwbare energie gebruikt.

Duurzaam of hernieuwbaar?

De twee woorden worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze dekken niet dezelfde lading. Hernieuwbaar beschrijft vooral de bron: die vult zichzelf op menselijke tijdschaal aan. Duurzaam is breder en kan ook natuur, grondstoffen en ruimtegebruik meewegen.

In cijfers en beleidsdoelen is daarom bijna altijd hernieuwbare energie bedoeld. Die term is met Europese regels afgebakend en daardoor meetbaar; duurzaam is dat niet.

Welke bronnen meetellen

Het CBS rekent binnen de Europese regels onder meer de volgende bronnen tot hernieuwbare energie:

• Wind, op land en op zee
• Zon, voor zowel elektriciteit als warmte
• Waterkracht
• Aardwarmte en omgevingswarmte
• Biomassa, voor zover die aan de regels voldoet

Deze afbakening bepaalt wat er in de statistiek meetelt. Een bron die er niet in staat, telt dus niet mee in het gerapporteerde aandeel, ook al noemt een aanbieder hem duurzaam.

Het aandeel in Nederland

In 2025 kwam 22,7 procent van het bruto eindverbruik van energie uit hernieuwbare bronnen. Dit cijfer is nader voorlopig en is op 19 juni 2026 gepubliceerd.

Het gaat om het totale energieverbruik: elektriciteit, warmte en vervoer bij elkaar. Het aandeel ligt bij elektriciteit hoger dan bij warmte en vervoer, waardoor het totaalcijfer lager uitvalt dan veel mensen op basis van het aantal wind- en zonneparken verwachten.

Waarom duurzaam meer is dan hernieuwbaar

Een bron kan hernieuwbaar zijn en toch discussie oproepen. Bij biomassa gaat het bijvoorbeeld over de herkomst van het materiaal en over de uitstoot bij verbranding; bij wind- en zonneparken over ruimtegebruik en inpassing in het landschap. Ook de grondstoffen voor panelen, turbines en accu's spelen mee.

Wie het over duurzame energie heeft, weegt die punten mee. Wie het over hernieuwbare energie heeft, volgt de definitie uit de regelgeving. Dat verklaart waarom dezelfde bron in het ene gesprek wel en in het andere niet als duurzaam wordt aangemerkt.

Wat je er zelf mee kunt

Bij een energiecontract zie je het onderscheid terug in stroom van hernieuwbare herkomst tegenover stroom uit fossiele bronnen. Op het stroometiket van je leverancier staat hoe die mix is opgebouwd.

Zelf opwekken telt ook mee, bijvoorbeeld met zonnepanelen of met een warmtepomp die omgevingswarmte gebruikt. En verbruik dat je vermijdt hoeft helemaal niet opgewekt te worden: isolatie en zuinige apparaten wegen daarom net zo goed mee in het totaal.

Bronnen: CBS. Geraadpleegd september 2026.