Bio-energie
Bio-energie is energie die wordt gewonnen uit biomassa: organisch materiaal van plantaardige of dierlijke herkomst. Afhankelijk van de techniek levert het warmte, elektriciteit, groen gas of transportbrandstof op.
Van biomassa naar energie
De grondstof komt uit uiteenlopende stromen: snoei- en dunningshout, reststromen uit de landbouw en de voedingsindustrie, mest, gebruikt frituurvet, houtafval en het organische deel van huishoudelijk afval. Er zijn ruwweg drie manieren om daar energie uit te halen.
Verbranding. Vast materiaal zoals hout of houtpellets wordt verbrand in een pelletkachel, een biomassaketel bij een bedrijf, een biomassacentrale of een afvalverbrandingsinstallatie. Dat levert warmte op, en via een stoomturbine ook elektriciteit. Dit is in Nederland de meest gebruikte route.
Vergisting. Nat materiaal zoals mest of rioolslib wordt zonder zuurstof afgebroken door bacteriën. Daarbij ontstaat biogas, dat kan worden opgewerkt tot groen gas van aardgaskwaliteit en dan het gasnet in kan.
Vergassing en biobrandstof. Door vergassing of fermentatie maak je van biomassa een vloeibare of gasvormige brandstof, die wordt bijgemengd in benzine en diesel of wordt ingezet in scheepvaart en zwaar transport.
Waarvoor het wordt gebruikt
Bio-energie is een van de weinige hernieuwbare bronnen die zowel warmte, stroom als brandstof kan leveren. Dat maakt het bruikbaar op plekken waar elektrificatie lastig is, zoals hoge-temperatuurwarmte in de industrie en zwaar transport.
| Toepassing | Waar je het tegenkomt |
|---|---|
| Warmte | Woningen, kassen en industriële processen |
| Elektriciteit | Biomassacentrales en warmte-krachtinstallaties |
| Groen gas | Opgewerkt biogas dat het aardgasnet in gaat |
| Transportbrandstof | Bijmenging in benzine en diesel, scheepvaart en zwaar transport |
Als consument kom je bio-energie vooral tegen in energiecontracten. Stroom uit bio-energie kan met een Garantie van Oorsprong als groene stroom worden verkocht, en op je stroometiket zie je terug welk deel van je stroom uit biomassa komt. Groen gas werkt op dezelfde manier: het gas in je leiding blijft hetzelfde mengsel, de herkomst wordt administratief vastgelegd.
De CO2-kringloop
Bij verbranding van biomassa komt CO2 vrij. Dat is de CO2 die de planten tijdens hun groei via fotosynthese uit de lucht hebben opgenomen. Groeit er nieuwe biomassa aan, dan wordt die CO2 opnieuw vastgelegd en is de cirkel in theorie rond. Om die reden wordt bio-energie meegeteld als duurzame energie.
De duurzaamheidsdiscussie
Over de vraag hoe duurzaam bio-energie in de praktijk is, loopt een discussie. Die gaat onder meer over de tijd die zit tussen het vrijkomen en het weer vastleggen van CO2, over de uitstoot bij productie en transport van de grondstof, over de herkomst van houtige biomassa en de gevolgen voor bos en biodiversiteit, en over de handhaving van duurzaamheidseisen. Voor- en tegenstanders wegen die punten verschillend. Op onze pagina over biomassa gaan we uitgebreider in op die discussie.
Bronnen: RVO, Bio-energie in de circulaire economie; RVO, Biomassa verbranden; Milieu Centraal, Biomassa: een duurzame energiebron?; CBS, Hernieuwbare energie in Nederland.
